|
AnaSayfa Sağlık Beslenme
 |
BESLENME
İnsan ömrünü ortalama 65 yıl olarak
kabuk edersek 569 400 saat yaşıyoruz demektir. Bunun 166 000 saatini
uyku ile, 189 800 saatini çalışmakla, 173 500 saatini dinlenmekle,
40 000 saatini de yemek yemekle geçiriyoruz.Sağlığımız doğru beslenmeye bağlı olduğu için
bu konuya değer vermemiz kaçınılmaz olmaktadır.
|
Beslenme yalnızca aldığımız kaloriye bağlı
değildir. İnsanın bazı temel ilkeleri öğrenmesi lazımdır. Fazla kiloların
sayısı daha okul çağından başlamaktadır. Her üç öğrenciden biri fazla beslenmiş
durumdadır. Her Türk vatandaşı günde ortalama 400 kalori fazla alıyor ve
böylece yağ depolanması önlenemiyor. Yiyecek maddelerinin çeşitliliğinden
dolayı her kişinin ihtiyaç ve isteklerini karşılaması kolaylaşıyor. Bütün
bunlara karşın insan kendine hakim olup seçim yapmadan her şeyi canı istediği
gibi yememelidir.
Dengeli beslenme psikolojik, sosyal, çevresel, kalıtsal, geleneksel ( beslenme
biçimi ile ilgili ) çok boyutlu bir sorundur.
Çoğu zaman çocukluktaki beslenme, edinilmiş alışkanlıkları, kısacası dengesiz
beslenme şişmanlığa yol açan nedenler olarak karşımıza çıkmaktadır.
Dünya sağlık örgütü kötü beslenme tanımı içine yalnız yetersiz beslenmeden
olan hastalıkları değil, şişmanlığı da almaktadır. Eksik, dengesiz ve yetersiz
beslenme, aşırı ve tek yönlü beslenme, kötü beslenmenin iki şeklidir.
Her insanın hayatta kalabilmesi için belirli bir enerjiye ihtiyacı vardır.
Bu da normal vücut kilosunun her kilogamı için 40-45 kaloridir.
Yiyeceklerimizin enerji kaynağını oluşturan 3 temel yapı taşı protein, karbonhidrat
ve yağlardan oluşur. Alkollü içkiler ise alkolden oluşur.
| 1 g Protein |
4.1 KgKal verir |
| 1 g Karbonhidrat |
4.1 KgKal verir |
| 1 g Yað |
9.3 KgKal verir |
| 1 g Alkol |
7.0 Kg Kal verir |
Besin maddelerinin ideal yapılandırılması
ise şöyle olmalıdır :
| %50 |
Karbonhidrat |
| %30 |
Yað |
| %20 |
Protein |
Şimdi sırası ile temel yapı taşlarını
özet olarak inceleyelim:
A.- PROTEİNLER
Proteinlerin görevi büyüme, yenilenme ve gelişmeyi sağlamak, vücudun yapı
elemanlarını oluşturmak, hormonlar ve enzimlerin yapımını sağlamak, hastalıklara
direncimizi sağlayan bağışıklık cisimlerini üretmek ve enerji sağlamaktır.
Kısaca belirtmeye çalıştığımız bu görevlere göz attığımızda büyüme ve
gelişmeden, üreme ve yaşamı sürdürmeye deyin bir dizi işlevin yerine getirilmesi
için yeterli proteinin bulunmasının birinci koşul olduğu kolayca anlaşılır.
Proteinler en çok süt, yumurta, et, peynir, yoğurt, bira mayası, kepekli
un, fındık, baklagiller ve taneli sebzelerde bulunur.
Protein yetersizliğinde genel halsizlik, güçsüzlük, kilo kaybı hastalıklara
direncin azalması, yaraların iyileşmesinde gecikme ve büyüme yavaşlaması
görülür. Kansızlık, karaciğer yağlanması ve siroz gibi hastalıklar ortaya
çıkar.
B - KARBONHİDRATLAR
Doğanın su, güneş ışığı ve topraktan aldığı karbon elementinden oluşturduğu
ve asıl görevi enerji verme olan bileşiklerdir. başlıca karbonhidrat (
şeker ) kaynağı bitkilerdir. Çünkü ancak onlar su, karbon ve güneş ışığını
bir araya getirerek üretebilirler. Hayvanlar ve insanlar şeker gereksinmelerini
bitkileri yiyerek giderirler. Karbonhidratlar özellikle hamur işlerinde,
patateste, ekmekte, pastada, balda ve alkolde bulunur
Karbonhidratların enerjiyi sağlama, yağ ve proteinlerin yapısını koruma,
vücutta bazı düzenleyici etkileri sağlama, bazı maddelerin kanda taşınması
ve vücut yapısı içinde tutulmalarını sağlama gibi görevleri vardır.
C - YAĞLAR
Yağlar canlı organizmada enerji kaynağı
olmak, vücut ısısını korumak, midenin boşalmasını geciktirerek tokluk
duyumu vermek,bağırsakların düzenli çalışmasını sağlamak, A, D, K vitaminleri
gibi yağda eriyen vitaminlerin emilmesini sağlamak gibi önemli görevleri
üstlenmişlerdir.
Yağlar iki guruba ayrılır : Doymuş yağlar ve doymamış yağlar. Doymuş yağlar
kara hayvanlarının yağları, Hindistan cevizi ve kakao yağıdır. Doymamış
yağlar ayçiçeği, mısırözü, zeytinyağı gibi bitkisel yağlar ve deniz hayvanları
yağlarıdır. Doymuş yağlar kandaki kolesterini yükseltir, doymamış yağlar
ise düşürür.
|